ΕΟΚΑ: Η ενσάρκωση της ελευθερίας
Ιστορία Κοινωνία Παιδεία Παράδοση Πολιτισμός

ΕΟΚΑ: Η ενσάρκωση της ελευθερίας

Του Γιώργου Λαγάκου

ΟΜΕΡΤΑ

Στην Κύπρο του 2017 –και γενικότερα των τελευταίων δεκαετιών– παρατηρείται μια τάση «απόταξης» του παρελθόντος και κυρίως γεγονότων που στιγμάτισαν την εθνική, κοινωνική και πολιτική πορεία του νησιού. Ένα καινούργιο ρεύμα, που αυτοπροσδιορίζεται ως «προοδευτικό», αποφάσισε να ξαναγράψει την ιστορία και τα εθνικοκοινωνικά γεγονότα που σημάδεψαν το νησί, δίνοντας μια ξεκάθαρα δική του ερμηνεία. Ένα από τα κυριότερα θέματα συζήτησης αποτελεί ο αγώνας της ΕΟΚΑ: κατά πόσο ήταν ορθή η σύσταση και η δράση της Οργάνωσης, αν εκπροσωπούσε τη Δεξιά και αν ήθελε να εξαφανίσει τον τουρκικό πληθυσμό του νησιού. Με λίγα λόγια, τολμώ να πω πως, στην προσπάθειά του να δει μέσα από την «προοδευτική» του οπτική, ουσιαστικά το εν λόγω ρεύμα «κανιβαλίζει» την ιστορία και την ουσία της ΕΟΚΑ, υποκινούμενο από ζωώδη ένστικτα.

Η ΕΟΚΑ αποτελεί ένα από τα πλέον καθαρά λαϊκά, εθνικά και κοινωνικά κινήματα που κατάφεραν να παραμείνουν έξω από τη σφαίρα κάθε μορφής «-ισμού». Είναι ένα κίνημα που, κόντρα στα πλείστα εκείνης της περιόδου, ήταν λαϊκό, αποτελούσε προέκταση της κοινωνίας και του λαού. Όχι λαϊκό με τον οπαδικό ή ταξικό όρο. Δεν δημιουργήθηκε από τις ανάγκες της όποιας ταξικής καταπίεσης ούτε από κάποιο στρατιωτικό καθεστώς. Πήγαζε από τη βάση και μετουσίωνε σε πράξη τα πιστεύω του εργάτη στα ορυχεία του Αμιάντου, του έμπορα της οδού Ερμού, του δασκάλου της Αμμοχώστου και του μεγαλοδικηγόρου της πρωτεύουσας. Δεν εκπροσωπούσε καμιά ιδεολογική ταυτότητα, αλλά εστίαζε στην ουσία του προβλήματος και της Ελευθερίας. Αποδεχόταν και αναλάμβανε πλήρως τις ευθύνες με τις οποίες «έρχεται» η Ελευθερία, προτάσσοντας το σύνθημα «Την Ελλάδα θέλομεν και ας τρώγωμεν πέτρες». Αναγνώριζε πως η ελευθερία δεν ήταν εγγυητής της ευμάρειας, αλλά, παρ’ όλα αυτά, την επέλεξε και την έκανε λάβαρο του αγώνα του.

Ήταν εθνικό, ανταποκρινόμενο στην ανάγκη του λαού, ο οποίος διατήρησε την ταυτότητά του μέσα από αιώνες κακουχιών και καταπίεσης. Μάλιστα, κατάφερε να φωτίσει την περηφάνια και την αγάπη για την ταυτότητα χωρίς να καλλιεργήσει το μίσος. Αυτό φαίνεται ξεκάθαρα μέσα από τις προκηρύξεις και τις δράσεις της ΕΟΚΑ. Δεν υπήρχαν μαζικές εκκαθαρίσεις, ανατινάξεις δρόμων και εκατοντάδες παράπλευρες απώλειες στον βωμό μιας ανώτερης ιδέας. Τα κτυπήματα ήταν μελετημένα, στοχευμένα και με τέτοιαν οργάνωση, ούτως ώστε να αποφεύγεται ο θάνατος ή ο τραυματισμός οποιουδήποτε δεν είχε σχέση με το καταπιεστικό καθεστώς, ανεξαρτήτως της εθνικής καταγωγής, της θρησκείας ή της πολιτικής του πεποίθησης. Στο ιστορικό της η ΕΟΚΑ δεν έχει να επιδείξει φρικτά βασανιστήρια, κτηνωδίες και ασέβεια προς την ανθρώπινη ζωή. Αντιθέτως, έχει να επιδείξει ένα επαναστατικό ήθος που προκαλεί τον θαυμασμό μέχρι και σήμερα.

Θα μπορούσα να επιχειρηματολογώ για ώρες γιατί η ΕΟΚΑ αποτελεί ένα παγκόσμιο φαινόμενο που αξίζει θαυμασμού και τιμής. Θα βάλω όμως μια τελεία και θα κρατήσω την ουσία της, όπως την όρισε ο ιδεολόγος Κυριάκος Μάτσης: «Μόνο όταν το συμφέρον το ατομικό σταματήσει να κινεί το λογισμό μας σε κάθε μας πράξη, μόνο όταν ο καθένας εργάζεται για το σύνολο και τον εαυτό του, μόνον τότε η ανθρωπότης μπορεί να βρει το δρόμο της». Αυτή ήταν η ΕΟΚΑ.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *