Πολυτεχνείο και Κύπρος
Επιλεγμένα Ιστορία Κοινωνία Κυπριακό Παιδεία Πολιτική

Πολυτεχνείο και Κύπρος

Του Μιχάλη Πετμεζά

ΤΖΕΡΟΝΙΜΟ

ΑΦΙΕΡΩΜΑ: ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΑΙ ΚΥΠΡΟΣ

Γιορτάσαμε και φέτος την επέτειο του Πολυτεχνείου, αν και με μικρότερη μεγαλοπρέπεια απ’ ό,τι άλλες φορές, καθώς την πρόλαβε η τραγωδία στη Μάνδρα με 20 νεκρούς και ανυπολόγιστες καταστροφές.

Μια τριήμερη επέτειος που πλέον δεν λέει και πολλά στους περισσότερους: Λίγο η μετεξέλιξη πολλών εκ των πρωταγωνιστών στις χειρότερες φιγούρες του μεταπολιτευτικού καθεστωτισμού, που διατηρεί μάλιστα και το κοινωνικό της βάθος, καθώς μεγάλη μερίδα αυτής της γενιάς ενσωματώθηκε στο Σύστημα με τρόπο που έπληξε τη βιωσιμότητα της χώρας. Όλα αυτά έχουν κλονίσει αρκετά την αίγλη της επετείου, που ξεθώριασε, μαζί με τις ελπίδες που κόμισαν και οι μεγάλες παρατάξεις που διεκδίκησαν την κληρονομιά της, το ΠΑΣΟΚ, αρχικά, και ο ΣΥΡΙΖΑ στη συνέχεια.

Ούτως ή άλλως, έτσι όπως βγαίνουμε από την πολιτική περίοδο της μεταπολίτευσης, που σφράγιζε επί δεκαετίες τη δημόσια ζωή της χώρας, η πιο χαρακτηριστική της γιορτή τείνει να αλλάξει όψη. Έτσι γεννιούνται ερωτήματα που μέχρι πριν ήταν εγκλωβισμένα στην επικράτεια του αδιανόητου, καθώς τα κάλυπτε η συμπαγής μεταπολιτευτική ηγεμονία της μεταπολίτευσης.

Σήμερα, όμως, αυτή δεν υπάρχει και έτσι είναι ευκολότερα να διακρίνει κανείς την πραγματική όψη των πραγμάτων: Όχι βέβαια για να αμφισβητήσει το αντιστασιακό νόημα του Πολυτεχνείου – αυτό το κάνουν χουντικά σταγονίδια και μια ογκούμενη ακροδεξιά μετεμφυλιακών προσανατολισμών, που θεωρούν ότι ήλθε ο καιρός για την ιστορική τους ρεβάνς. Αλλά για να κατανοήσει κανείς τη διαδικασία μέσα από την οποία μια αντιστασιακή επέτειος κατέληξε να λειτουργεί στα χέρια της εξουσίας ως προμετωπίδα του μεταπολιτευτικού καθεστωτισμού.

Όπως είναι γνωστό, το «μαύρο κουτί» της μεταπολίτευσης είναι η Κύπρος. Το γεγονός δηλαδή ότι αυτή δεν επήλθε μέσα από μιαν επαναστατική ανατροπή της δικτατορίας, καθώς η αντίθεση σε αυτήν δεν άγγιξε ποτέ τέτοια κλίμακα μαζικότητας, αλλά από μια ακόμα εθνική καταστροφή, έναν ακόμα ακρωτηριασμό στο σώμα του Ελληνισμού. Καθεστώς «εθνικής ήττας», δηλαδή η μεταπολίτευση, και όχι καθεστώς «επαναστατικής νίκης» του ελληνικού λαού.

Το γεγονός αυτό έπρεπε να συγκαλυφθεί και γι’ αυτό η επίσημη ρητορεία έπρεπε να ξεχάσει την Κύπρο, που πλέον «ήταν μακριά». Αυτό είχε αντίκτυπο και στο επίσημο, κρατικό τελετουργικό: Φυσικά, έχει τη σημειολογία του ότι η πρώτη μέρα του τριήμερου εορτασμού του Πολυτεχνείου (15/11) είναι ταυτόχρονα και η μέρα ανακήρυξης του κατοχικού ψευδοκράτους, δηλαδή μια πολύ σοβαρή καμπή προς τη μεταβολή της τουρκικής κατοχής σε τετελεσμένο. Καμία, όμως, πολιτική δύναμη της χώρας δεν εντάσσει αυτήν την επέτειο σε μιαν ενότητα με την άλλη, μόλο που η δικτατορία είναι εκείνη που ευθύνεται για την κυπριακή τραγωδία.

Είναι ακριβώς αυτή η σημειολογία μιας λήθης η οποία υπήρξε ζωτική για το καθεστώς των τελευταίων σαράντα χρόνων, και ιδίως από το 1996 κι έπειτα, οπότε και οι ελλαδικές κυβερνήσεις εγκαταλείπουν την… υπεράσπιση της εθνικής αυτοτέλειας του Ελληνισμού ως άξονα της πολιτικής τους.

Με το που συνέβη αυτό, άλλο τόσο πιο έντονη έγινε και η ανάγκη καπηλείας, εργαλειοποίησης της επετείου. Άραγε, γιατί το Σύστημα τη θυμάται τόσο έντονα και αντίστοιχα τείνει να ξεχνάει άλλα μεγάλα αντιστασιακά γεγονότα από την ίδια την κοινωνική ιστορία του ελληνικού λαού; Γιατί δεν γιορτάζει το κράτος την επανάσταση του Συντάγματος (1843), την αγροτική εξέγερση στο Κιλελέρ (1910) ή την Πρωτομαγιά της Θεσσαλονίκης του 1936;

Γιατί το μόνο που θέλει να πετύχει, οικειοποιούμενο τα σύμβολα του Πολυτεχνείου, είναι να αποδείξει, ως καθεστώς, την ηθικοπολιτική του αθωότητα: Ότι έκανε τάχα ό,τι περνούσε από το χέρι του την εποχή της χούντας, για να γλυτώσει η χώρα από τα σκοτεινά χρόνια. Η κυπριακή τραγωδία, όμως, στέκει απέναντι και αποδεικνύει το μέγεθος αυτού του κρατικού ψεύδους.

Ας μην πανηγυρίζουν, όμως, οι νοσταλγοί του προηγούμενου καθεστώτος. Ταυτόχρονα, η κυπριακή τραγωδία αποκαλύπτει εξ ίσου και το δικό τους, ότι η δικτατορία υπήρξε «εθνοσωτήριος»…

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *