Για τις προεδρικές – Μέρος Α’
Επιλεγμένα Κοινωνία Οικονομία Πολιτική Προεδρικές

Για τις προεδρικές – Μέρος Α’

Του Αλέκου Μιχαηλίδη

OMNIA SUNT COMMUNIA

Θέλεις να ακούσεις τη φιλοσοφία μου;
Κάν’ το σ’ αυτόν πριν το κάνει σε σένα.

ΤΕΡΥ ΜΑΛΟΫ
(«Το λιμάνι της αγωνίας»)

Βέβαια δεν απασχολούσε η Κύπρος τον Μάρλον Μπράντο στη συγκλονιστική ταινία του Ηλία Καζάν, αλλά ο πρώην μποξέρ Τέρυ Μαλόυ μπορεί να αποτελέσει πηγή διδαγμάτων για το σήμερα. Ο Μαλόυ (Μάρλον Μπράντο) στο καθοριστικό «On the waterfront», όντας εργάτης στο λιμάνι του Νιου Τζέρσεϋ, βλέπει το συνδικάτο του να έχει καταληφθεί από μιαν ομάδα γκάνγκστερ, οι οποίοι, εκμεταλλευόμενοι την εργασία, βγάζουν χρήματα. Ο Μαλόυ γίνεται αυτόπτης μάρτυρας της δολοφονίας ενός εργαζομένου από τους ηγέτες του συνδικάτου και, έπειτα από πολλή σκέψη, αποφασίζει να τους καταδώσει. Το νόημα της ταινίας δεν έχει να κάνει μόνο με την προσωπική πορεία του Μπράντο, αλλά αποτελεί μια σφοδρή κριτική του Ηλία Καζάν σε μιαν ολόκληρη αντίληψη της τότε εποχής (1954). Οι εργάτες, λοιπόν, ενώ αρχικά γυρίζουν την πλάτη στον Μαλόυ, φοβούμενοι για τη δουλειά τους και θεωρώντας τον «καρφί», στη συνέχεια απορρίπτουν τον Φρέντλι, ηγέτη του συνδικάτου και αρχιμαφιόζο. Η τελευταία σκηνή του έργου είναι ανεπανάληπτη. Ο Μαλόυ, έπειτα από άγριο ξυλοδαρμό από την ομάδα του Φρέντλι, σηκώνεται και προπορεύεται των εργατών για να συνεχιστεί η δουλειά στο λιμάνι. Οι εργάτες απεμπολούν τις ηγεσίες του συνδικάτου και παίρνουν την κατάσταση στα χέρια τους.

Τι νόημα έχουν όλα αυτά; Μεγάλο. Στην Κύπρο, ενώ οι εξουσιαστές καμαρώνουν για τη μείωση της ανεργίας, υπάρχουν άνθρωποι που αμοίβονται με 500 ευρώ. Οικογενειάρχες αμοίβονται με 400-500 ευρώ και δεν θεωρούνται άνεργοι. Στην Κύπρο, ενώ ο Υπουργός Οικονομικών περηφανεύεται για τη διακυβέρνηση της τελευταίας πενταετίας, υπάρχουν άνθρωποι που φοβούνται να ορθώσουν ανάστημα στα αφεντικά που τους εκμεταλλεύονται για να μη χάσουν τη δουλειά τους. Και δεν είναι άνεργοι. Ενώ οι δείκτες δείχνουν άνοδο, τα όνειρα των νέων συγκεντρώνονται στις πολυεθνικές εταιρείες, στις τράπεζες, στο Λονδίνο, στις Βρυξέλλες. Ούτε αυτοί κατατάσσονται στους άνεργους, αλλά οι επιλογές που τους προσφέρονται είναι αυτές.

Μια εναλλακτική κυβέρνηση, για να επικεντρωθούμε στις εκλογές, πρέπει οπωσδήποτε να διακόψει τις υπερεξουσίες των αφεντικών ή των υφιστάμενών τους. Άλλωστε, ο Μαλόυ, όντας αποτυχημένος πυγμάχος, επέλεξε τον δρόμο της αξιοπρέπειας, δούλεψε, προχώρησε και όταν ήρθε η ώρα τα έβαλε με τους εκμεταλλευτές. Στην Κύπρο, λοιπόν, τις ώρες που καμαρώνουμε για κάποιαν ανάπτυξη, τα στοιχεία δείχνουν ότι οι εργαζόμενοι δεν ανοίγουν το στόμα τους, ότι υποκύπτουν στους εκβιασμούς κάποιου CEO (έτσι ονομάζονται πια οι διευθυντές) για να μη χάσουν τη δουλειά τους. Και αυτό το δείχνουν οι στατιστικές υπηρεσίες, δεν καταγράφεται αυθαίρετα.

Μια εναλλακτική, επομένως, κυβέρνηση, είτε θα αλλάξει παντελώς τη μορφή των συνδικάτων, σε συνεννόηση φυσικά με υγιείς ανθρώπους και όχι με κομματικούς υπαλλήλους, είτε θα παραδώσει τα κλειδιά του κράτους στις μεγάλες επιχειρήσεις, στους εκατομμυριούχους, στα αφεντικά. Μια εναλλακτική κυβέρνηση θα κάνει εναλλακτική οικονομία, θα αναγκάσει έναν κόσμο να επιστρέψει στη γη του και να ασχοληθεί με αυτήν. Θα αναγκάσει έναν κόσμο να παράξει, χωρίς να υποχρεώνεται στις υπεραγορές και στα πολυεθνικά τιμαλφή.

Είναι πια αναγκαίο επιτέλους να δοθούν οι μπουνιές που πρέπει, κατά πώς έπραξε και ο Μπράντο στην ταινία, και να πορευθούν οι εργαζόμενοι αλλιώς. Χωρίς πρώτιστο μέλημα τις τράπεζες και κάποιους δείκτες, μα με ουσιαστική πρόσδεση με την παραγωγή, την ύπαιθρο, την οικογένεια, την αυτάρκεια, την αυτονομία. Μπορεί να γίνει αυτό. Κι αν δεν μπορεί να σκεφτεί τον τρόπο η εναλλακτική αυτή και ιδεατή κυβέρνηση, να ρωτήσει τη γιαγιά την Ηρώ, που γράφει στα παλιά της τα παπούτσια το τραπεζικό σύστημα, τον καπιταλισμό, την ελεύθερη αγορά, τα αφεντικά, τους γκάνγκστερ υπερεκμεταλλευτές κι ας μην το διαλαλεί. Να την επισκεφτεί στην Τεμβριά της Σολιάς, αυτή η εναλλακτική κυβέρνηση που θέλει «αλλαγή των πάντων», για να καταλάβει τι σημαίνει το πάνσοφο «από το θέρος ως τις ελιές, δεν απολείπουν οι δουλειές», που το θυμάται η γιαγιά μετά από οχτώ δεκαετίες ζωής. Κατόπιν, αυτή η εναλλακτική κυβέρνηση να σκεφτεί τι σχέση μπορεί να έχει μια «παγκόσμια οικονομία» με ένα νησί σαν την Κύπρο και να ξαναδεί «Το λιμάνι της αγωνίας». Άλλωστε, ούτε ο Μαλόυ ούτε η γιαγιά η Ηρώ δεν καταλαβαίνουν «τι λένε τα κομπιούτερς κι οι αριθμοί». Κι όμως, παραμένουν σοφότεροι και πιο προνοητικοί από το θανατηφόρο, εθνομηδενιστικό και απάνθρωπο καπιταλιστικό σύστημα…

1 thought on “Για τις προεδρικές – Μέρος Α’”

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *