Έκτρωση: δικαιώματα και υποχρεώσεις
Επιλεγμένα Κοινωνία Παιδεία Πολιτισμός

Έκτρωση: δικαιώματα και υποχρεώσεις

Του Γιώργου Λαγάκου

ΟΜΕΡΤΑ

Το ζήτημα των εκτρώσεων αποτελεί ένα από τα κυριότερα θέματα που απασχολούν μέχρι σήμερα όλες τις κοινωνίες – «ανεπτυγμένες» και μη. Πρόσφατα αναδύθηκε και στην Κύπρο, πιο έντονα από προηγούμενες φορές, μετά από τη σύλληψη γυναίκας και του γυναικολόγου της. Έκτοτε γίνονται πολλές συζητήσεις σε τηλεοπτικά πάνελ, σε ημερίδες και ιδιωτικές συναντήσεις για το αν θα πρέπει ή όχι η βουλή να προχωρήσει σε πλήρη νομιμοποίηση της έκτρωσης (με χρονικό όριο) ή όχι. Και οι δύο απόψεις έχουν έντονους υποστηρικτές, οι οποίοι πολλές φορές παρεκτρέπονται. Αυτό οφείλεται ουσιαστικά στην αδυναμία μας να εμπλακούμε σε πολιτισμένο διάλογο και σε μια τάση να χαρακτηρίζουμε, να προπηλακίζουμε και να μην ανεχόμαστε τη διαφορετική άποψη. Αυτό, βέβαια, είναι μια άλλη πτυχή του προβλήματος, την οποία δεν θα αναδείξει το παρόν κείμενο.

Γι’ αυτούς που δεν ανακάλυψαν τώρα το ζήτημα της έκτρωσης και τα νομοθετικά κενά στην Κύπρο, η εμπλοκή σε συζητήσεις και ημερίδες για το εν λόγω θέμα δεν είναι κάτι καινούργιο. Από την πρώτη φορά που δειλά δειλά συζητήθηκε μέχρι σήμερα, το κύριο ερώτημα που τίθεται είναι «αν η γυναίκα πρέπει να έχει το δικαίωμα να διαχειρίζεται το σώμα της όπως αυτή επιλέγει». Νομίζω ότι δεν χωράει αμφιβολία για το ποια είναι η απάντηση. Όχι μόνο η γυναίκα αλλά και ο κάθε άνθρωπος, ανεξαρτήτως φύλου, έχει δικαίωμα να διαχειρίζεται το σώμα του όπως θέλει. Είναι όμως το ζήτημα της εγκυμοσύνης θέμα διαχείρισης του σώματος; Είναι η κύηση μιας νέας ζωής, ενός ανθρώπου, ο οποίος εξελικτικά θα ξεκινήσει από ζυγωτό, ακολούθως θα εξελιχθεί σε έμβρυο και στη συνέχεια σε σχηματισμένο άνθρωπο μέσα σε μια πορεία σαράντα εβδομάδων, πρόβλημα διαχείρισης του σώματος; Θα πρέπει να απαντηθεί αυτό το ερώτημα για να μπορέσουμε να προχωρήσουμε στη συζήτηση. Γιατί αν ομαδοποιήσουμε την εγκυμοσύνη στην κατηγορία «σωματικές αλλαγές», τότε θα της συμπεριφερθούμε με συγκεκριμένο τρόπο. Αν όμως τη δούμε στο πλαίσιο που την όρισε η φύση, ως δηλαδή τη διαδικασία αναπαραγωγής και ως εκ τούτου διατήρησης της ζωής, τότε αναφερόμαστε σε κάτι εντελώς διαφορετικό. Ο Εμμανουέλ Καντ (φιλόσοφος) ανέφερε χαρακτηριστικά πως «η ελευθερία του ενός σταματά εκεί που θίγονται τα όρια της ελευθερίας του άλλου». Στην προκειμένη περίπτωση, ο ένας είναι η μητέρα και ο άλλος το έμβρυο. Σε ποιο σημείο η ελευθερία της μητέρας καταπατά την ελευθερία του εμβρύου και το αντίθετο; Θα πρέπει να εστιάσουμε στο δικαίωμα της έκτρωσης ή στην υποχρέωση του να εκπαιδεύσουμε τα παιδιά μας αναφορικά με ζητήματα σεξουαλικότητας, για προστασία όχι μόνο από ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες, αλλά και από σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα; Θα πρέπει το κράτος να επενδύσει σε μηχανισμούς που να ευνοούν τον επιφανειακό τερματισμό του «προβλήματος» ή μηχανισμούς για να στηρίξει και να διασφαλίσει τα δικαιώματα και την ευημερία όχι μόνο της εγκυμονούσας, αλλά και του παιδιού που θα γεννηθεί;

Τα ζητήματα είναι πολλά. Αν θέλουμε όμως να ονομαζόμαστε ή να προσπαθήσουμε να γίνουμε «προοδευτικές» κοινωνίες, τότε δεν θα πρέπει απλώς να εστιάζουμε σε στείρα δικαιώματα, αλλά σε ολόκληρες εθνικές στρατηγικές. Στην καλλιέργεια της ευθύνης και της διάκρισης, που περικλείουν το νόημα της ελευθερίας. Και μέσα σε όλα αυτά, τα λόγια ιστορικών μορφών έρχονται να μας υποδείξουν την πραγματικότητα: «Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν θέλουν πραγματικά ελευθερία, επειδή η ελευθερία προϋποθέτει ανάληψη ευθύνης, και οι περισσότεροι άνθρωποι τρέμουν την ανάληψη ευθύνης», Σίγκμουντ Φρόυντ (ψυχίατρος).

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *