«Γι’ άλλα δέκα χρόνια, άιντε καθαρίσαμε»*
Επιλεγμένα Ιστορία Κοινωνία Κυπριακό Πολιτική

«Γι’ άλλα δέκα χρόνια, άιντε καθαρίσαμε»*

Του Αλέκου Μιχαηλίδη

OMNIA SUNT COMMUNIA

Είμαστιν τζιείνοι που ’μαστιν τζι εμείς τζιαι τα παιθκιά μας.

Όταν ο Σάββας Παύλου έγραφε την Κάθαρση, ήξερε πολύ καλά τι κατέθετε στην κυπριακή κοινωνία. Γνώριζε ότι, για να καθαρογράψει τις σκέψεις τού τότε, όφειλε να αμφισβητήσει την κρατούσα πολιτική άποψη και να προχωρήσει ακλόνητος στην ανάλυσή του. Και το έκανε, πιθανόν χωρίς να γνωρίζει από τότε πόσο επίκαιρο θα ήταν, 34 χρόνια μετά, το κείμενό του.

Όπως έγραφε, μάλιστα, στις 18 Ιανουαρίου 2011, στο προσωπικό και πολύτιμό του ιστολόγιο, υπογράφοντας ξανά το κείμενό του: «Το αίτημα της Κάθαρσης οικοδόμησε την πολιτική σκέψη, συμπεριφορά και πολιτική ρητορική για είκοσι, περίπου, χρόνια. Η ξεκάθαρη στάση, ότι το μόνο που επιζητούσε η κυπριακή ηγεσία ήταν ο διακανονισμός μιας λύσης με αποδοχή των κατοχικών δεδομένων, θα λειτουργούσε ανατρεπτικά μέσα στις συνθήκες της εποχής εκείνης, με τα κολοσσιαία και εκρηκτικά συναισθήματα που προκάλεσε η εισβολή και η κατοχή. Ήταν αναγκαίο να δώσουν κάτι στο κοινό τους, να φαίνεται ότι παλεύουν, αγωνίζονται, ότι το κίνημα καταγάγει μικρές και μεγάλες νίκες εναντίον του εσωτερικού εχθρού, ότι κάποιοι στόχοι επιτυγχάνονται».

Σήμερα, λοιπόν, διαβάζοντας το βιβλίο Η Κάθαρση – Σημειώσεις πολιτικού δοκιμίου, επανεκδοθέν από τις εκδόσεις «Αιγαίον», αναλογιζόμενοι τον σκοταδισμό που βίωσε ο τόπος στα πρώτα χρόνια μετά την εισβολή του 1974, θαυμάζουμε ξανά τον διαχρονικό και σύγχρονο νου του Σάββα Παύλου Τζιονή.

Η «κάθαρση» είναι από το 1974 και μέχρι τις μέρες μας ιδανικό άλλοθι, ειδικά για την Αριστερά του ΑΚΕΛ αλλά και για τη Δεξιά του ΔΗΣΥ. Στο «έλος» της μετριότητάς τους, όπως θα έλεγε ο Σ.Π.Τ., το «Ο λαός απαιτεί – κάθαρση οριστική» (καθώς και ο ΔΗΣΥ κέρδιζε από εκείνο το σύνθημα, «αγκαλιάζοντας» ύπουλα τους ανθρώπους που βίωναν το κυνηγητό της ΑΚΕΛικής λαίλαπας και της μακαριακής κυβέρνησης), μετετράπη στο πασίγνωστο «εκάμαμεν τζι εμείς πολλά». Για να παιχτεί έτσι η τελευταία πράξη του δράματος, η «όποια λύση», που θα είναι «κάθαρση» (κατά το ΔΗΣΑΚΕΛ κυρίως), εφ’ όσον «δεν ήρθε από μόνη της η Τουρκία», αλλά φταίμε κι εμείς.

Όπως τότε, όμως, που «αντί να κάτσουν στο σκαμνί οι κύριοι υπεύθυνοι-πράκτορες που ήσαν οι πρωταγωνιστές της οικονομικής και πολιτικής ζωής του τόπου, κυνηγήθηκαν οι μικροί δημόσιοι υπάλληλοι», τώρα η «κάθαρση» δεν πρόκειται να προσβάλει τα κέντρα εξουσίας, τα κόμματα, τις τράπεζες, τις μεγάλες επιχειρήσεις, μα τους πρόσφυγες και όσους βιώνουν ακόμα στο πετσί τους τα τετελεσμένα της εισβολής. Όπως γράφει ο Σάββας, «μιλούσαν για κάθαρση Ελληνοκυπρίων και συνάμα για τον αγώνα τους (με συνομιλίες) να φτιάξουν ένα διπεριφερειακό κράτος όπου το ένα κομμάτι θα ήταν κάτω από τουρκοκυπριακή διοίκηση, και κανένας δεν μιλούσε για το τι ευθύνες θα απέδιδαν στους Τούρκους δολοφόνους. Και σήμερα το ερώτημα παραμένει ανοικτό και το επαναθέτω: Όταν θα φτιάξουν το ωραία διπεριφερειακό τους κράτος (!), θα τιμωρήσουν τους Τουρκοκύπριους φονιάδες της φασιστικής Τ.Μ.Τ. ή θα παραγράψουν τα εγκλήματά τους και θα επιμείνουν όπως και σήμερα στα εγκλήματα της Ε.Ο.Κ.Α. Β’;»

Όπως ακριβώς σήμερα. Καμαρώνουν για τις συνομιλίες τους, μεταβαίνουν σε θέρετρα στην Ελβετία και αλλού, αυτοπροβάλλονται ως εγγυητές της ειρήνης και της επανένωσης, καταδικάζοντας όμως μόνο τους Ελληνοκύπριους και επ’ ουδενί τους Τούρκους και τους Τουρκοκύπριους δολοφόνους. Για τούτο ο Σάββας Παύλου Τζιονής παραμένει επίκαιρος και για τούτο κρίνεται πολύτιμη η επανέκδοση της Κάθαρσης από τις εκδόσεις «Αιγαίον».

Σήμερα, βιώνουμε, εν τέλει, μια άλλη «κάθαρση». Χωρίς να αλλάξουμε ούτε κόμμα προσυπογράφουμε το 2017 τον Σάββα Παύλου του 1983: «Σε μας εδώ τα προοδευτικά κόμματα, και ιδιαίτερα το Α.Κ.Ε.Λ., όχι μόνο δεν θέλησαν κανέναν αντικατοχικό αγώνα, αλλά για να τον αποτρέψουν επέμεναν στο θέμα της κάθαρσης και στη δημιουργία πόλωσης ανάμεσα στον λαό· επέμεναν πάντα στα διαιρετικά στοιχεία της 15ης του Ιούλη και όχι στα συνενωτικά της 20ής του Ιούλη (εισβολή)». Τι περίμενε, όμως, άραγε ο μακαριστός δάσκαλος από ανθρώπους που στάθηκαν απέναντι και από την πιο λαμπρή επανάσταση του σύγχρονου Ελληνισμού, τον αγώνα της ΕΟΚΑ, κρυμμένοι πάλι πίσω από συνθήματα και προκαταλήψεις; Κρυμμένοι πίσω από δικαιολογίες, απαιτώντας ταυτόχρονα επαναστατικά παράσημα και δάφνες αντίστασης στα επόμενα χρόνια; Διότι, τελειώνοντας, κάποτε θα πρέπει να υπάρξει μια διαφορετική «κάθαρση», μάλλον από τις απορίες της ίδιας της κοινωνίας: «Ποιος φταίει που, την ώρα του μεγάλου χαμού, δεν υπήρξε η αναγκαία επανάσταση και φτάσαμε σήμερα σε σημείο να διαπραγματευόμαστε υπό καθεστώτα ήττας;» Ώσπου, απαντώντας και διατηρώντας την ιστορική μας μνήμη, καθώς «ο αγώνας του ανθρώπου ενάντια στην εξουσία, είναι αγώνας της μνήμης ενάντια στη λήθη», να προβούμε επιτέλους στον αναγκαίο εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα που θα «καθαρίσει» μια και καλή τους υπαίτιους και θα φωτίσει το σκοτάδι που βίωσε και βιώνει ο τόπος τόσα και τόσα χρόνια. Αλλιώς, τη βάψαμε…

*Εκφωνήθηκε στο Βιβλιοπωλείο «Το Έρμα» στις 21 Ιουνίου 2017.

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *